De peilingen waren overduidelijk. Dat ze een tendens aangaven wilden we geloven, dat ze nog overtroffen zouden worden niet. De Bart De Wever-tsunami is over Vlaanderen gerold en heeft alles weggevaagd behalve misschien een klein groen rotsje.
Wellicht lag de uitslag bij de start van de campagne al vast. Leerling-tovenaar De Croo zal dit nu wel voor eens en voor altijd in zijn oren knopen. Het loont niet om regeringen te laten vallen, toch zeker niet op het thema van je tegenstander en absoluut niet als je op dit terrein in drie jaar tijd helemaal niets bereikt hebt.
In tegenstelling tot wat sommige oude “wijze” mannen ons drie jaar probeerden aan te praten, bestaat er in Vlaanderen een diepe Vlaamsgezinde onderstroom die, als hij genegeerd wordt, des te sterker bovenkomt. Het is zoals in de Franse uitdrukking: “Chassez le naturel, il revient au galop”, of om met Horatius in de taal van De Wever te blijven: “Naturam expelles furca, tamen usque recurret.” Het gaat daarbij dan niet louter om BHV of het uitblijven van een staatshervorming, maar ook om het gevoel dat onderdelen van het sociaal-economisch beleid of bepaalde keuzes op het vlak van asiel en migratie te ver afwijken van die Vlaamse onderstroom.
Hierover kan en moet CD&V zichzelf verwijten maken, maar niet voor wat de laatste weken betreft. De stap opzij die na dergelijke nederlaag moet volgen, is al gezet bij de start van de campagne. Op de kloof die toen al was geslagen, kon geen metertje terug gewonnen worden, maar niemand is gehouden tot het onmogelijke.
Wat nu met de partij?
Heeft dit resultaat gevolgen voor CD&V op andere bestuursniveaus? Neen, of toch niet noodzakelijk. Kiezers weten voor welk niveau ze kiezen. Zo is er voor CD&V al jaren een verschil tussen ons resultaat bij lokale verkiezingen en bij verkiezingen op andere niveaus.
Het is niet omdat de kiezers bij deze federale verkiezingen ons duidelijk hebben laten voelen dat we een aantal Vlaamsgezinde signalen beter moeten oppikken, dat ze de Christendemocratie niet meer zien als leidende kracht op gemeentelijk, Vlaams en Europees vlak. Een aantal fouten waarvoor we nu werden afgestraft, zijn gebeurd in de periode 2007-2008, vóór de vorige Vlaamse verkiezingen. Toch heeft de kiezer in 2009 voor het Vlaamse beleid in de eerste plaats het vertrouwen gegeven aan CD&V.
Dat wil niet zeggen dat er niet gewerkt moet worden aan een duidelijker inhoudelijk profiel. Goed bestuur volstaat niet om de Christendemocratie in de 21ste eeuw te typeren. Het incidentrijke parcours van de jongste drie jaar slorpte echter alle energie op. Nu is er wel kans om ruimer en dieper te gaan.
En de regeringsvorming?
Twee houdingen mogen we in ieder geval niet aannemen. We mogen niet het voorbeeld volgen van SP.A die in 2007 mokkend aan de kant is gaan staan. Het heeft de problemen nadien vergroot en hen electoraal niets opgebracht. Maar absoluut moet ook vermeden worden om een slechte verliezer te zijn en zoals Open VLD de jongste drie jaar, weliswaar mee te doen maar jaloers om de 800.000 stemmen, voortdurend stokken in de wielen steken en te trachten met vileine zinnetjes de regeringspartner af te maken. Het heeft hen ook geen succes opgeleverd en dat is dan, samen met het verdere verlies voor het Vlaams Belang, de troost na deze verkiezingszondag.
Bart De Wever begint wellicht binnenkort aan regeringsonderhandelingen. Het zal uiteraard moeilijk worden om een akkoord te bereiken rond BHV en een staatshervorming, maar er is toch meer kans op succes dan drie jaar geleden. Niet alleen is er drie jaar voorbereidend werk geleverd en zijn de geesten aan Franstalige kant gerijpt. De kaarten zijn ook beter geschud. De dwarsliggers in de rand, Maingain en Milquet hebben de verkiezingen verloren. De PS, die in 2007 voor het eerst sinds de invoering van het algemeen stemrecht niet de grootste partij was in Franstalig België, heeft deze verkiezingen met grote voorsprong gewonnen en leidt ook de Waalse en Brusselse Regering. Eventuele bevoegdheidsoverdrachten gebeuren dus naar Regeringen die wellicht dezelfde samenstelling hebben.
Sociaal-economisch wordt het echter een ander paar mouwen. De concurrentiekracht van onze economie moet verstevigd worden en er moet 22 miljard bespaard worden. De recepten daarvoor staan niet meteen in het PS-programma. Als men wil doen wat moet gebeuren, zullen de onderhandelingen op sociaal-economisch vlak minstens zo lang aanslepen als de communautaire. Het is echter niet aan ons om dit te sturen.
Besluit
Op federaal vlak past ons vandaag bescheidenheid. Ondertussen moeten we werken aan de vernieuwing van ons profiel en zorgen voor goed beleid waar we van de kiezers hiervoor het vertrouwen gekregen hebben, de meeste gemeenten, Vlaanderen en Europa.